Het probleem van plastics is in feite tweeledig. In de strijd tegen klimaatverandering is het terugdringen van broeikasgassen één van de belangrijkste aspecten. Die broeikasgassen komen ook vrij bij de productie van plastic en dragen bij aan de opwarming van de aarde. Tegelijkertijd gooien we plastic net zo gemakkelijk weg als dat we het produceren, met alle gevolgen van dien. Plastic is net als nucleair afval: het gaat nooit meer weg. Op diverse plekken midden op de oceaan drijven grote concentraties plastic afval rond. Plastic zakjes, aanstekers, lege flessen, doppen, en ander verpakkingsmateriaal. Vissen en vogels zien het als voedsel, wat rampzalig is voor de dierenwereld en het kan uiteindelijk weer op ons bord terechtkomen.

Wat is plastic eigenlijk?

De belangrijkste polymeren om kunstmatige plastics (kunststoffen) te maken zijn:

Polytheen (PE), Polyvinylchloride (PVC), Polypropeen (PP) en Polyethyleentereftalaat (PET)

Hiervan worden de bekende plastic zakjes, flesjes en buizen gemaakt. Deze polymeren zijn afgeleid van aardolie. Ongeveer 2 % van de gewonnen aardolie wordt gebruikt voor de verpakkingsindustrie. Uiteraard is het probleem met aardolie dat het een fossiele brandstof betreft en dus niet hernieuwbaar is. Daarnaast komt bij de productie van plastic veel C02 vrij, een broeikasgas dat we in de strijd tegen de opwarming van de aarde niet bepaald kunnen gebruiken.

Hoe voeren we plastics af?

Helaas gebruiken we de meeste plastic verpakkingsmaterialen slechts eenmalig, en helemaal jammer is het dat deze nog altijd in de vrije natuur terechtkomen. Wanneer plastics verzameld worden kunnen er, grofweg, twee dingen mee gedaan worden:

- Recyclen, wat op zich goed is want er worden weer bruikbare materialen van ons restafval gemaakt. Denk aan het omsmelten van plastic afval tot bermpaaltjes.

- Verbranden, waarbij veel giftige stoffen vrijkomen maar wat wel energie oplevert.

Hoewel het weggegooide plastic wordt hergebruikt, moeten er nog steeds nieuwe plastic flesjes, bakjes en zakjes worden gemaakt. Dat heeft niet alleen negatieve gevolgen voor de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen, nieuwe plastic producten betekenen immers ook meer plastic afval.

Slechts 5% van al ons plastic afval wordt gerecycled. De rest wordt dus verbrand of verscheept naar landen zoals China en India waar men al nauwelijks raad weet met hun eigen groeiende hoeveelheden plastic afval.

Plastic oceaan

Het meest schokkend is natuurlijk het voorbeeld van de ‘plastic oceaan’, een gigantische draaikolk van plastic afval in de Stille Oceaan, afkomstig van de stranden en rivieren die uitmonden in deze zee.

Het gebied in de Stille Oceaan waar het plastic zich ophoopt, is net zo groot als West-Europa. Bevonden is onder meer dat hier tien keer meer plastic dan plankton in de zee voorkomt. Want door zonlicht en golven valt plastic weliswaar uit elkaar, maar alleen in kleinere stukjes: het blijft gewoon plastic. En omdat dat plastic afval vaak uit heel kleine deeltjes bestaat, zien vissen en andere zeedieren het al snel aan voor voedsel. Probleem daarbij is dat zich aan de structuur van plastic gemakkelijk chemicaliën hechten. Plastic en andere vervuiling belanden zo in de voedselketen.

Klik hier voor een reportage van Een Vandaag.